Tasarruf Ediyor muyuz?

Abone Ol:google-news
0
21/01/2021

Değerli okuyucular,

Geçen haftaki yazımda finansal okuryazarlığın ne olduğunu ve en önemlisi ne olmadığını açıklamaya çalışmıştım. OECD’nin yaptığı ölçümlere göre ülkemizin finansal bilgi düzeyi dünya ortalamalarında iken finansal tutum ve davranışın bu kadar iç açıcı olmadığını da belirtmiştim.

Biliyoruz ama sınavdan geçemiyoruz. Peki neden böyle oluyor? Aslında bazı şeyler hem elimizde hem değil. Öncelikle bizim önemli bir tasarruf sorunumuz var.

Dünya eskisine göre daha zengin…buna karşın zengin ile fakir arasındaki uçurum daha da açılıyor. Dünya ticaret pastasından daha az pay alan, ekonomik konjonktürden çok etkilenen gelişmekte olan ülkelerin tasarruf konusunda daha dikkatli olması gerekiyor.

Dünya tasarruf oranlarına bakıldığında durumumuzun pek de parlak olmadığı görülüyor. Aşağıdaki grafikte Türkiye’nin 1980 yılından günümüze tasarruf oranları var. Görüldüğü üzere yaklaşık 30 yıldır ülkemizin tasarruf oranı %26’nın üzerine çıkmamış.

tasarruf ediyor muyuz 3

Peki diğer ülkelerde durum ne? Gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelere yer verdiğim grafikteki bilgilere göre durumumuz çok vahim değil ancak yeterli olmadığı açık. Özellikle yaşanan ekonomik şoklarda, krizlerde bireylerin daha dayanıklı bir finansal durumda olmaları yaşanan olumsuz etkileri azaltabilir. Kata, Singapur ve Çin’in %40’ın üzerinde tasarruflarına sahip olmaları dikkat çekiyor. Diğer yandan ABD’nin %19, İngiltere’nin %13 ile bizden geride olması da ilginç. Tabi bu ülkelerin gelişmiş olduğunu unutmayalım, kişi başına düşen gelirleri bizden oldukça fazla. Bu nedenle tasarruf oranını istikrarlı bir şekilde arttırmanın ülkemizin faydasına olacağı tartışılmaz bir durumdur.

tasarruf ediyor muyuz 4

İç kaynaklardan değil de dış kaynaklardan büyüyen bir ülkenin orta ve uzun vadede yaptığı planlar büyük riskler taşır. Bu nedenle, öncelikli olan tasarruf oranının arttırılması ve tasarruf bilincinin geliştirilmesidir. Bu süreç, uzundur ve sabır ister. Türk toplumunun yüzyıllardır “borçlu bir millet” olma kaderini değiştirmesi kolay değildir. Ancak yapılan düzenlemelerin ve ilerlemelerin kalıcı olması için tasarruf sorunun çözülmesi öncelikli ve elzemdir.

Tasarruf oranımız neden düşük?

Tasarruf yapmakta zorlanan bir ülkeyiz. Tabii bunun hane halkının elinde olmayan bazı sebeplerden kaynaklandığını da kabul etmek lazım. En önemli sebeplerden biri ücretler genel seviyesinin düşüklüğü…yani halk giderlerini karşılayamıyor. Yatırım yapması gerektiğini, enflasyona karşı birikimini koruması gerektiğini bireyler biliyor ancak uygulamada finansal tutum ve davranış tarafı zayıf kalıyor. Alım gücünün enflasyon sebebi ile düşmesi de eklenince durum daha da zorlaşıyor. Bir diğer sebep ise gelişmekte olan ve büyümeye odaklanmış bir ülke olan Türkiye’de tüketimin fazla olmasıdır. Kapitalist sistemin doğasında olan tüketim çılgınlığı ve bireylerin borçlanmasının kolaylaştırılması tasarruf etmememize sebep olan etkenlerdendir. Tüketim çılgınlığı, neoliberal (serbestleşme) akımının bizim gibi ülkelere verdiği bir ödev gibi adeta, daha fazla tüket ki daha çok büyüyesin…modaya uy, dışarıda yemek ye, telefonunu 6 ayda bir değiştir, en iyi arabaya sen bin…çünkü sen özelsin ve bu dünyaya bir kez geldin…TV’yi açın tüm reklamlar bu fikir üzerine kuruludur…En iyisini benim çocuğum giymeli, en iyisine ben layığım çünkü ben özelim fikri bize sadece finansal açıdan değil her açıdan zarar veren bencil bir düşünce şekli…

Türkiye’de 1980’lerden sonra çok şey değişti. Harcamalar, beklentiler de bu değişimden nasibini aldı. Eskiden insanlar önce biriktirir daha sonra satın almak istediği malı, hizmeti alırdı. Ancak günümüzde insanlar satın almak için beklemiyor. Hiç peşinatı olmayan biri bile bankadan kredi çekip ev, araba satın alabiliyor. Kredi çekip tatile gidenler, maaşının iki üç katı değerinde telefon alanlar bile var. Tüketim kalıplarının bu kadar değişmesi bireylerin borçlanma seviyesini ciddi miktarda arttırmıştır.

Aslına burada bir paradoks var. Borçlu ülkelerin daha fazla tasarrufa ihtiyacı varken tasarrufu genellikle gelişmiş ülkelerin yaptığını görüyoruz. Bizim bu kısır döngüden çıkmamız gerekiyor. Bunun için de gayrimenkul, altın ve vadeli mevduattan oluşan yatırım anlayışımızdan sıyrılmamız lazım. Dünya değişiyor, o halde biz neden aynı yerde sayıyoruz?

BTCHaber E-Posta Bültenine Abone Olun!

Diğer 893 kişiye katılın ve bugün bizimle kripto para yolculuğunuza başlayın.

Asla istenmeyen posta göndermeyeceğiz ve kişisel bilgilerinizi kimseyle paylaşmayacağız.

Doç. Dr. Aysel Gündoğdu

Doç. Dr. Aysel GÜNDOĞDU, 1985 yılında doğdu. İlköğretim ve liseyi İzmir’de bitirdi. 2007 yılında Marmara Üniversitesi Sermaye Piyasası Bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Öğrenciliği esnasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda staj yaptı. 2007–2010 yılları arasında finans sektöründe analist olarak çalıştı. 2010 yılında Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü Sermaye Piyasası ve Borsa Bölümünde yüksek lisans eğitimini tamamlayan Gündoğdu, ardından aynı Enstitüden Bankacılık Anabilim Dalında doktor unvanını aldı. 2018 yılında finans alanında doçentliğini alan Gündoğdu, halen bir üniversitede öğretim üyesi olarak çalışmalarına devam ediyor. Gündoğdu’nun bankacılık ve finans alanında yayımlanmış 17 kitabı, 100’ü aşkın uluslararası ve ulusal makale ve bildirisi mevcuttur. Aynı zamanda Banka ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi’nin editörü olan Gündoğdu’nun çalışma alanı finans, yatırım ve davranışsal ekonomidir. Finansal teknoloji ve finansal hizmetler alanındaki şirketlere danışmanlık hizmeti veren Gündoğdu, kurumsal şirketlere eğitim, seminer ve danışmanlık hizmeti de sunmaktadır.

http://www.finansoloji.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bitcoin
Bitcoin (BTC) 364.045,12 TL 3,11%
ethereum
Ethereum (ETH) 11.565,68 TL 4,95%
tether
Tether (USDT) 7,46 TL 0,16%
cardano
Cardano (ADA) 8,50 TL 7,74%
binance-coin
Binance Coin (BNB) 1.678,91 TL 2,16%
polkadot
Polkadot (DOT) 249,60 TL 1,49%
xrp
XRP (XRP) 3,46 TL 0,97%
litecoin
Litecoin (LTC) 1.353,54 TL 5,72%
chainlink
Chainlink (LINK) 204,56 TL 4,11%
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) 3.696,08 TL 2,67%
Share via
Copy link
Powered by Social Snap