İstanbul Blockchain Women Röportajları – Prof. Dr. Fatma Ulucan Özkul

Abone Ol:google-news

Paribu ana sponsorluğunda başladığımız İstanbul Blockchain Women Röportajları, İstanbul Blockchain Women ekibinden Yağmur Yıldız’ın, Prof. Dr. Fatma Ulucan Özkul ile yaptığı röportajla devam ediyor. Prof. Dr. Fatma Ulucan Özkul, Türkiye’nin dijital dönüşümü, Blockchain teknolojileri, kriptoparalar ve Blockchain teknolojilerinin kullanım alanları ile ilgili önemli bilgiler verdi.

Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden Öğretim Görevlisi olarak devam ettiğiniz akademik kariyerinizin yanı sıra özellikle dijital dönüşüm ile alakalı olarak farklı mecralarda aktif olduğunuzu görüyoruz. Farklı alanlardaki faaliyetleriniz ve Istanbul Blockchain Women ile yollarınızın nasıl kesiştiği hakkında bizlere biraz bahseder misiniz?

Bahçeşehir Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Uluslararası Finans Bölümü Öğretim Üyesi olarak 13 yıldır Muhasebe dersleri veriyorum. Uzmanlığım olan muhasebe alanı ile ilgili çeşitli ulusal ve uluslararası makale ve kitap çalışmalarım oldu. Bunun yanı sıra farklı öğrenci gruplarına muhasebenin çeşitli uzmanlık alanlarıyla ilgili eğitimler verme imkânım oldu. Son yıllarda muhasebenin de diğer birçok alanda olduğu gibi otomasyona geçmesi ve Blockchain gibi yeni teknolojilerin muhasebe/finans dünyasında yaratacağı değişimi fark edince çalışmalarımı bu alanlarda yoğunlaştırdım. Halihazırda Blockchain teknolojisi ve kripto paraların muhasebeleştirilmesi/vergilendirilmesi konularıyla ilgili makalelerim basım sürecindedir.

Blockchain Women’ın çok değerli kurucuları Ebru ve Başak hanımlarla Whatsapp grubu kurulduğunda tanıştım. Bu grup, Blockchain teknolojisi ve kripto paralarla ile ilgili tüm gelişmeleri anlık paylaşan, çok faydalı etkinliklerin düzenlenmesine ev sahipliği yapan, her kesimden ilgiliyi bir araya getiren ve sürekli büyüyen çok yönlü bir platform oldu. Ayrıca üniversitemizde organize ettiğim “Dijital Dönüşüm” panelimize katıldılar. Öğrencilerimiz bu panelden Blockchain teknolojisi ve kripto paralarla ilgili merak ettikleri birçok sorunun cevabını alma imkânı buldular.

Türkiye’nin dijital dönüşüm yolculuğundaki gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Özellikle Blockchain teknolojileri konusunda özel sektör ve devlet kurumlarının konuyla ilgili hassasiyeti ve takibi sizce yeterli seviyede mi?

Dijital dönüşümle ilgili katıldığım toplantılarda, seminerlerde kurumsal şirketlerin dijitalleşmeye daha hızlı geçebileceklerini gördüm. Çünkü kurumsal şirketlerin sahip oldukları teknolojik altyapı, ilave alınması gereken teknolojik hizmet/ürün gereksinimlerini karşılayacak finansmana kolay ulaşabilmeleri ve yetkinlikleri uygun olan personeli istihdam edebilme ya da kendilerine çekebilme potansiyellerinin olması onları güçlü kılmaktadır. Ancak gerçek şu ki ülkemiz ekonomisinin %99’unu KOBİ’ler oluşturmaktadır. KOBİ’lerde bu dönüşüm, kurumsal şirketler kadar kolay olmayacaktır. Özellikle KOBİ’lerin finansman sorunları ve teknolojik altyapı yetersizlikleri onları bu süreçte zorlayacaktır. Bir kısım şirket yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalırken değişime direnç göstermeyen kısım ayakta kalabilecektir. Dolayısıyla bu süreçte KOBİ’lere sağlanacak teknoloji okur-yazarlığını ve finans okur-yazarlığını çok önemsiyorum.  Blockchain teknolojisi ise; şu an finans sektörünün konuşabildiği ve uygulamalar yapabildiği birinci sektördür. Diğer sektörlerin bu teknolojiyi anlaması, faaliyetleri için sağlayacağı avantajlara (özellikle maliyet avantajı) hâkim olmaları gerekmektedir. Dolayısıyla Blockchain teknolojisinin uzman kişilerce sektör temsilcilerine, şirket sahiplerine ve yöneticilerine anlatılması gerekmektedir. Henüz toplumda Blockchain ve Bitcoin’in aynı şey olduğunu dile getirenlerin var olduğunu düşünürsek daha çok yol kat etmemiz gerektiğini görüşündeyim. Çünkü bu dönüşüm sadece finansal sistemi etkileyen bir değişim değil aynı zamanda bir sosyal dönüşümdür. Devlet kurumlarının Blockchain teknolojisine bakış açılarının olumlu olduğu görüşündeyim. Ancak Covit-19 salgını gündemi tamamen değiştirdiği için bu dönemde yapılması planlanan düzenlemelerin de ötelendiğini düşünüyorum.

Bahçeşehir Üniversitesi değerli Bora Özdamar hocamızın öncülüğünde Blokchainist Merkezi’ni kurarak ekosisteme büyük katkılar sağladı. Üniversiteniz bünyesinde başkaca somut planlar var mı açıklamak istediğiniz?

Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Müdür Yardımcısıyım. Ayrıca İşletme Doktora Programının ve MBA yüksek lisans programlarının akademik koordinatörüyüm. Eğitim anlamında Enstitümüzde Fintech Yüksek Lisans programımız mevcut.  Bunun yanı sıra önümüzdeki dönemlerde öğrencilerimizin yeni teknolojiler ile ilgili bilgi, beceri ve mesleki yetkinliklerini arttırmak amacıyla yeni dersler ve programlar açması planlıyoruz. Ayrıca dijital dönüşümle ilgili çeşitli seminer ve paneller düzenleyerek öğrencilerimizde farkındalık yaratmayı amaçlıyoruz.

Kripto paraları Blockchain konusundan ayrı tutmak olmaz, Türkiye hala bu konuda hukuki olarak gri alanlar ülkesi, regülasyon sürecini siz nasıl değerlendiriyorsunuz? Bir akademisyen olarak kanun koyuculara bu hususta ne önerirsiniz?

Kripto paralar şu an ülkemizde spekülatif amaçla kullanılan bir yatırım aracı olarak görülmektedir. Para olarak değerlendirilebilmesi için “değişim aracı olması, tasarruf/yatırım aracı olması ve değer ölçüsü olması” gibi işlevleri taşıması gerekmektedir. Şu an kripto paraların bu işlevleri tam olarak karşılayıp karşılamadığı tartışma konusudur. Bunun yanı sıra ülkemizde kredi kartı kullanımı bile güvenlik endişesiyle toplumumuz tarafından geç kabul görmüştür. Kripto paralarda da devlet güvencesinin olmayışı ve fiziki olmayışı insanları endişelendirmektedir. Ancak ülkemizde gerekli olan hukuki altyapının oluşturulması, uygulamaya dönük regülasyonların ilgili kurumlarca yapılması ve topluma Blockchain teknolojisi temelli kripto paralar ile daha şeffaf, özgür ve aracısız bir finansal sisteme geçeceğimizi anlatabilirsek hem şirketler hem bireyler bu sürece daha kolay uyum sağlayabileceklerdir.

Bitcoin ve diğer kripto paraların ödeme aracı olarak değerlendirilmesinin önündeki en büyük engellerden olan muhasebeleştirme hususunda görüşlerinizi paylaşabilir misiniz? Bu konunun önünün açılması için atılması gereken adımlar sizce nelerdir?

Ülkemizde kripto paraların finansal sistemdeki yeri ve uygulamaları ile ilgili bir düzenleme mevcut değildir. Bitcoin ve diğer kripto para birimlerinin kısa sürede oluşan değer artışları, yatırımcıları cezbetmektedir. Bu bağlamda ülkemizde kripto paralara yapılan yatırımların her geçen gün arttığı gözden kaçmamalıdır. Kripto paraların ülkemizde tanınmasından sonra ikinci aşama bu paraların muhasebeleştirilme sorunudur. Henüz hiçbir ülkede ve uluslararası standartlarda (US GAAP-IFRS) bu konuyla ilgili bir düzenleme mevcut değildir. Bitcoin ve diğer kripto paraların ödeme aracı olarak kullanılabilmesi için öncelikle muhasebe standartlarında bu varlıkların sınıflandırılması gerekmektedir. Para, emtia, hisse senedi gibi birçok farklı sınıflandırma önerilerinin bulunduğu bu ortamda, işletmelerin Bitcoin ve diğer kripto paraları finansal tablolarında ne şekilde kaydedecekleri en önemli soru işaretidir. Bu sınıflandırmanın sadece ülkemizde yapılması yeterli olmamakla birlikte halihazırda muhasebe uygulamalarında kullandığımız (IFRS-TMS) in bu sınıflandırmayı yapması ve tüm ülkelerin ortak bir standart altında birleşmesi elzemdir. Bunun yanı sıra Bitcoin’de durum oldukça karışıktır. Burada madencilerin ödül olarak kazandığı ve kazıyarak elde ettiği Bitcoin’ler ayrı değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Şu an ki görüş madencilerin kazandığı Bitcoinlerin emtia olduğu şeklindedir. Bu tür farklı görüşler ve farklı sınıflandırmalar beraberinde farklı vergi uygulamalarını doğurmaktadır. Emtia derseniz KDV çıkmakta, nakit olarak değerlendirirseniz dönem sonunda vergi yerine kambiyo karı/zararı söz konusu olmaktadır. Dolayısıyla muhasebe otoritelerinin kripto paralarla ilgili gereken sınıflandırmayı yapmaları, uygulamaya geçilmede anahtar rol oynamaktadır.

Blockchain teknolojisinin muhasebe uygulamalarında kullanılmasıyla sağlanacak avantajların yanı sıra sisteme akıllı sözleşmelerin de eklenmesi söz konusu avantajları daha da arttırır mı?

İşletmelerin dijitalleşen muhasebe kayıtlarını ve paydaşlarının faaliyetlerle ilgili tüm süreci takip edebileceği bir platform sunan Blockchain teknolojisine eklenecek akıllı sözleşmeler, muhasebe işlemlerinde zaman ve maliyet avantajı sağlamanın yanı sıra yönetim için de gerçek zamanlı raporlama yapma imkânı sunar. Muhasebe ve işletme kuralları ile kodlanmış akıllı sözleşmelerin ödemelerde kullanılmasıyla, işlemin yapıldığı an gerçek zamanlı verginin düşülmesi ve raporlanması da sağlanacaktır.  Bugün vergi otoriteleri, Katma Değer Vergisini (KDV) kendileri işleme ve hesaplama konusunda işletmelere büyük ölçüde güvenmektedir. Bu sistem verimsiz olmasının yanı sıra, vergi kayıplarına olanak sağlamaktadır. Blockchain teknolojisi temelinde akıllı sözleşmeler aracılığı ile, her bir işlem için KDV oranı otomatik olarak hesaplanarak toplam tutar içerisinden düşülecek ve doğrudan vergi makamına gönderilecektir. Aynı şekilde KDV iadeleri de aynı hızla gerçekleşebilecektir. Böylece, dağıtık veri tabanı yapısı ile Blockchain teknolojisi temelinde vergi işlemleri, vergi kayıpları için bir önlem, KDV kaçakçılığı için de önemli bir yöntem olacak, şeffaflığı önemli ölçüde arttıracaktır. Bunun beraberinde denetim faaliyetleri de bambaşka bir bakış açısı kazanacaktır. Günümüzde bağımsız denetim şirketlerince denetlenen şirketlere verilen makul güvence raporları, Blockchain teknolojisinin sunduğu imkanlarla mutlak güvenceye dönüşebilecektir.

Bu yazı 8 Mayıs 2020 tarihinde yayınlandı.

BTCHaber E-Posta Bültenine Abone Olun!

Gizliliğinize saygı duyuyor, spam yapmayacağımızın sözünü veriyoruz.

Blockchain Women

Istanbul Blockchain Women, kadınlara teknoloji ve Blockchain özelinde pozitif ayrımcılık sağlayacak sosyal sorumluluk projeleri üreten ve bu projeler sayesinde bilişim sektöründe kadın istihdamını artırarak kadınların üretim ekonomisinde daha çok yer almalarını sağlamayı misyon edinmiştir.

https://istanbulblockchainwomen.org/

Yorum Yapın, Görüşlerinizi Paylaşın

bitcoin
Bitcoin (BTC) 62.212,06 TL 0,22%
ethereum
Ethereum (ETH) 1.550,77 TL 0,39%
tether
Tether (USDT) 6,85 TL 0,01%
ripple
XRP (XRP) 1,22 TL 0,52%
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) 1.523,77 TL 0,19%
litecoin
Litecoin (LTC) 285,93 TL 0,68%
cardano
Cardano (ADA) 0,679507 TL 0,67%
eos
EOS (EOS) 16,92 TL 1,18%
tezos
Tezos (XTZ) 15,90 TL 1,23%
chainlink
ChainLink (LINK) 32,82 TL 1,81%
Share via
Copy link