Blokzincir ve Sanat

Abone Ol:google-news

Giriş fotoğrafı – Vortex: Closer to Shore is Further Away from You – Hulki Okan Tabak – Saatchi Art

Zaman zaman blokzincir üzerinde ne işler yapılabilir konusunda yazmak istiyorum. Bu alanda beni heyecanlandıran ana başlıklardan biri de sanat eserleriyle blokzinciri bağlamaktı. Kendimi doğru ifade etmeliyim – buradaki amacım teknolojiye bir uygulama alanı bakmak değildi. Amatör bir fotoğrafçı olarak kendimin de tecrübe ettiği sorunlara çözüm bulurken blokzincirin de buna dokunduğu yerleri fark ettiğim için bağlantıyı kurmak istedim.

Uzun yıllardır tanıdığım, değer verdiğim Cemil Türün benden hızlı davrandı ve bu konuda BTCHaber’de Sanat Eserlerinin Blokzincir Üzerinden Takibi yazısını yayınladı. Cemil, bu yazıda mülkiyetin yaratıcıya ait olmasının tescili ve takibi konusunda fikirlerini paylaştı. İzninizle ben konuyu biraz daha sanat merkezli işleyeceğim ve üzerinde çalıştığım ama hayata geçirmediğim bir projeyi de sizlerle anlatacağım.

Sanat Piyasasının İhtiyacı

Piyasa kavramını tarafız ve sıfatsız kullanarak alıcı ve satıcıların bir araya geldiği yer olarak değerlendiriyorum. Sanatın piyasası ya da Sanat piyasasının iki ana aktörü sanatçı ve karşısındaki tüketici. Üreticinin ressam, müzisyen, karikatürist veya film yönetmeni olabileceği gibi alıcı da bireysel, müze, fon veya belediye olabilir.

Sanatçı, malını alacak kadar geniş bir alıcı kitlesi ararken alıcı da seçebileceği çeşitlilikte sanat eseri arar. Bu işlemin fiyatı da önemlidir, teslimatı da. Ürünlerin bir kısmının tamamıyla dijitalleştiği 2020 şartlarında, ödemenin Kripto Paralar da dahil olmak üzere birçok alternatifi vardır. Teslimatın da fiziksel olduğu kadar bir dosya gönderimi veya bir dosyadan baskı alınması gibi yöntemleri şeklide olabilmesi mümkündür.

Bu noktada Sanat Piyasasının ihtiyacı yeterince etkin çalışan bir piyasanın varlığıdır ama Cemil’in de bahsettiği gibi ürünün varlığından başlamak üzere kaç adet satıldığı ve güvenliği gibi konuların çözümü sağlanmadan bu piyasa yeterince etkin çalışamamaktadır.

Mesela Leaf Group bünyesinde yer alan Saatchi Art sitesi, küresel olarak önde gelen sanat pazarlarından biridir. Sitede Ağustos 2020 itibarıyla 1,870,000’in üzerinde resim, 515,000 civarında fotoğraf, 266,00 çizim ve 106,000 heykel satışa sunulmuştur. Bu eserlerden bazıları dijital olmasına rağmen Sınırlı Adetli baskılar için Saatchi Art basım ve teslimatı sanatçıya bırakmış, kendisi sayı sınırı olmadan Açık Basım dediği yöntemi kullanmaktadır. Saatchi Art, müşterisine ürünün orijinalliği ve ne sayıda çıktığını garantileyemediği için bu riski ortada sanatçı ve alıcı arasında bırakmaktadır.

Verisart ve Codex Protocol

Fast Company’de blokzincirin sanat piyasasına etkisiyle ilgili güzel bir makale 2018’in Ekim ayında çıktı. Bu yazıda da bahsi geçtiği üzere Şubat 2018’de aşağıda fotoğrafını göreceğiniz Kevin Abosch’un Forever Rose adlı eseri bir grup yatırımcıya 1 milyon ABD doları karşılığı kripto paraya satıldı.

Blokzincir ve Sanat 1

Robert L. Norton 2010’da Saatchi Art’ın online e-ticaret platformunun kurulması için 5 milyon ABD doları sermaye buldu ve bir süre CEO’su olarak çalıştı. Norton, 2015 yılında Verisart’ı kurdu ve Blokzincir üzerinde sanat eseri kaydı yapmaya başladı.

2018’de The Europas’da “Hottest Blockchain DApp” ödülünü aldı Verisart. Ardından Ekim 2019’da Galaxy Digital EOS VC Fund liderliğinde bir yatırımcı grubundan 2.5 milyon ABD Doları başlangıç sermayesi yatırımı almayı başardı.

Blokzincir ve Sanat 2

Diğer taraftan Codex Protocol adlı bir başka blokzincir şirketi de Codex Viewer programıyla sanat eserlerini kaydetmeye başladı. Mobilyadan dijital bir ürüne kadar eser sahibi bu sistemle kayıt yapabiliyor. Daha önce bir kayıt olmadığı takdirde ilk kayıt zincirin birinci halkası oluyor.

Fotoğraf Projesi

2018’de profesyonel çalışmaya ara vermenin getirdiği esneklikle fotoğraf alanında nasıl bir proje yapılabilir diye düşünmeye başladım. Sadece dijital çalışmayı isteyen bir sanatçının eserini rahatlıkla dünyada herhangi bir alıcıya satabileceği bir sistem nasıl kurulabilirdi?

İlk sorun ölçek meselesiydi. Yeterince çok sanatçı ve eserin toplanmadığı bir pazar, alıcı ve satıcı için cazip olamazdı. Bunun çözümü çok esnek bulut tabanlı bir teknoloji altyapısı ve büyük bir pazarlama desteğiyle tüm paydaşlara ulaşan bir yatırımdı. Altyapı, ürün ve alıcı hazır olmadan projeye girmek baştan kaybetmek olacağından projenin ufak çaplı başlamasının zor olduğu görülüyordu.

Sonraki aşamada eserin orijinalliği meselesi vardı ki yazının başında bu konuya değindiğim için tekrarlamıyorum.

Ardından fiyatlamayla ilgili hala çok doğru gözüken bir fikir ortaya attım. Eserin tümüne sahip olmak yerine “kısmı sahiplik” mümkün olabilirdi. Bu sayede daha geniş kitlelere daha makul fiyatlarda ulaşılmış olurdu. Sanat Pazarı büyür, aracılık faaliyetleri de canlandırdı. Bunu desteklemek için de eserleri alan yatırımcı ve koleksiyoncuların ikinci el satış yapma imkanı olmalıydı.

Bu vesileyle sanat piyasasının bir başka özelliği olan alıcının elindekini tekrar satma arzu veya ihtiyacına dikkatinizi çekmek istiyorum. Kullanımla değeri aşınmak yerine zamanla değeri artan eserlerin sahipleri Sanat Piyasası için eserin ilk el değiştirdiği piyasanın paralelinde bir ikinci el piyasasının parçası olarak faaliyet gösterirler. Aklımdaki projede birinci el piyasayla ikinci el piyasa aynı anda ve kısmı sahiplik üzerine çalışacaktı.

Okuyucular olarak eğer buraya kadar sabır gösterdi iseniz herhalde gülümsüyorsunuz. Kısmı sahipliğin aslında bir blokzincir üzerindeki “tokenization” demek olduğunu bildiğiniz için bir kere kayda geçmiş bir eserin token şeklinde parçalara bölüp el değiştirebilmesinin teknolojik olarak mümkün olduğunu da fark ediyorsunuz.

Girişimci olmakla profesyonel olmak veya yatırımcı olmak arasındaki fark bunları düşünüp, paylaşıp ama hayata geçirmemekte gözüküyor olabilir. Ben yine de bu fikrin potansiyeli olduğunu düşündüğümü söyleyip yazının sonuna doğru gelirken de Maecanas’dan adlı şirketin, sanat eserlerinin benim fotoğraf projemde bahsettiğim gibi tokenize edilmiş bir şekilde parça parça alınıp satılabildiği bir platform kurduğundan bahsetmek isterim.

Sonuç

Sonuç olarak blokzincirin kayıt ve kısmı sahiplik (fractional ownership) özellikleri sayesinde sanat eserlerinin varlığının tescili ve buna dayanarak işlem yapılabilmesinin önü açılmaktadır.

Açık blokzincirlerde kayıt ve satış olmasının yanı sıra Özel blokzincirlerde kontrollü tokenization ile sanat eserlerinin ufak paylarının el değiştirmesi mümkün olacaktır. Token’lara tanımlanabilecek özellikler sayesinde elinde tutan kişiler sanat eseri yatırımı yanında bazı ek avantajlar da sağlayabilecektir.

Bu teknolojik altyapıyla kurulan e-ticaret sistemleri sayesinde birinci el ve ikinci el piyasaları birlikte çalışabilecek, üretici alıcı yatırımcı arasındaki fark tarihi keskinliğinden çıkabilecektir. Sanat daha geniş kitlelere ulaşırken, daha çok sayıda sanatçı da üretimini aracısız veya en azından kendi takdir ettiği ölçüde aracıyla alıcılara ulaştırabilecektir.

Blokzincir ve Sanat 3

Beyoglu: Istiklal Blue – Hulki Okan Tabak – Saatchi Art

Bu yazı 02/09/2020 tarihinde yayınlandı.

BTCHaber E-Posta Bültenine Abone Olun!

Gizliliğinize saygı duyuyor, spam yapmayacağımızın sözünü veriyoruz.

Hulki Okan Tabak

Hulki Okan Tabak 1992'de Robert Kolejden mezun oldu, ardından Koç Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirdi ve Bilgi Üniversitesinde İşletme Yüksek Lisansı yaptı Çeşitli finans kuruluşlarında çalıştıktan sonra 2002 - 2017 döneminde Girişim Sermayesi alanında fon yöneticisi olarak çalıştı. Bu dönemin önemli bir kısmında İş Girişim Sermayesi ve AIG Capital Partners bünyesinde aralarında Mars Sinema, Step Halı, For You, numnum ve Radore gibi şirketlerin de olduğu yatırımlarda görev aldı. Yatırımların finansal süreçleri dışında yönetim kurulu üyeliği ve icra kurullarında yer alarak portföy şirketlerinin stratejik ve operasyonel süreçlerine de dahil oldu. 2018 sonrasında, girişim sermayesi dönemindeki erken aşama ve teknoloji işlerine odaklanma kararına paralel olarak farklı şirket ve projelerde danışmanlık görevleri üstleniyor. Finansal Teknoloji alanında en heyecan verici işlerin Kripto Para ve Blok Zincir etrafında yapıldığı düşüncesiyle bu konuda bilgi sahibi oldukça Medium'da yazılar yazdı. 2017'den itibaren fotoğraf konusundaki, okul yıllarından devam eden, çalışmalarını farklı kanallardan paylaşıma açtı. Google Books üzerinden yazdığı kısa yazıları ve fotoğrafları kitaplaştırarak yayınladı.Hulki Okan Tabak, Bitcoin'in kendi başına büyük bir adım olduğuna ve bu heyecan verici ekosistemin hayata geçmesinin zeminini hazırladığına hayal kurmadan ayakları yere basılı olarak inanıyor. Geçirdiği onca badireden sonra Kripto Paraların ve onların da ötesinde yeni kullanım alanları açan Blokzincir'in, Büyük Teknoloji Şirketleri'nin bireyin aleyhine bozmaya başladığı güç dengesinde anlamlı bir eşitleyicilik rolü olabileceğini düşünüyor. Her işin Blok Zincire uygun olmadığını ama bazı şeylerin tam uygun olduğunu ve Bitcoin'in bu sistemi destekleyecek sahipsiz, kurallı ve merkeziyetsiz finansal köşetaşı olduğu heyecanıyla geleceğe katkıda bulunmaya gayret ediyor.

https://www.btchaber.com/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bitcoin
Bitcoin (BTC) 79.985,45 TL 0,60%
ethereum
Ethereum (ETH) 2.615,13 TL 0,62%
tether
Tether (USDT) 7,63 TL 0,10%
ripple
XRP (XRP) 1,77 TL 0,09%
bitcoin-cash
Bitcoin Cash (BCH) 1.642,98 TL 1,19%
polkadot
Polkadot (DOT) 31,88 TL 4,50%
binancecoin
Binance Coin (BNB) 184,33 TL 3,67%
chainlink
Chainlink (LINK) 67,72 TL 0,39%
crypto-com-chain
Crypto.com Coin (CRO) 1,16 TL 0,47%
litecoin
Litecoin (LTC) 338,01 TL 2,55%
Share via
Copy link
Powered by Social Snap