Japonya Merkez Bankası faizi yüzde 1,25’e çıkarırken Fed de üç yılı aşkın süre sonra ilk kez faiz artırdı; küresel para politikasındaki sıkılaşmaya rağmen Bitcoin 77 bin doların üzerine çıktı.
Küresel piyasalarda merkez bankalarının faiz artışları yeniden ana gündem maddesi haline geldi. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 16 Eylül’de faiz artırmasının ardından Japonya Merkez Bankası (BOJ) da 18 Eylül’de politika faizini 25 baz puan yükseltti.
BOJ, yüzde 1 seviyesinde bulunan politika faizini yüzde 1,25’e çıkardı. Böylece Japonya’da faiz oranı Nisan 1995’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Karara rağmen Bitcoin’de sert bir satış yaşanmadı. BTC, Fed kararının ardından başlayan toparlanmayı sürdürerek Japonya Merkez Bankası’nın faiz artışı sonrasında 77 bin doların üzerine çıktı.
Japonya’da faiz 31 yılın zirvesine çıktı
Japonya Merkez Bankası’nın dokuz üyeli politika kurulu, faiz artışını 7’ye karşı 2 oyla kabul etti. İki kurul üyesi faizlerin yüzde 1 seviyesinde tutulmasını tercih etti.
Faiz artışında Japonya’daki enflasyon baskısı ve uzun süredir zayıf seyreden yen öne çıkıyor. Özellikle enerji maliyetlerindeki artış, ithalata bağımlı Japon ekonomisinde fiyat baskısını güçlendiriyor.
BOJ’un kararı piyasalarda büyük ölçüde bekleniyordu. Bu nedenle açıklama sonrasında finans piyasalarında kontrolsüz bir satış dalgası görülmedi. Japon Nikkei 225 endeksi yükselirken yen ise dolar karşısında değer kaybetti.
Piyasaların bundan sonraki odağında BOJ Başkanı Kazuo Ueda’nın faizlerin daha ne kadar artırılabileceğine ilişkin vereceği mesajlar bulunuyor.
Fed üç yılı aşkın süre sonra faiz artırdı
Japonya’dan iki gün önce benzer bir karar ABD’den geldi.
Fed, 16 Eylül’de politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına çıkardı. Karar Federal Açık Piyasa Komitesi’nde 12’ye karşı sıfır oyla kabul edildi.
Bu adım, Fed’in Temmuz 2023’ten bu yana gerçekleştirdiği ilk faiz artışı oldu.
Fed karar metninde ekonomik aktivitenin güçlü şekilde devam ettiği ancak enflasyonun hâlâ yüksek olduğu belirtildi. Bankanın yayımladığı yeni tahminlerde 2026 ve 2027 sonu için medyan politika faizi beklentisi yüzde 4,1 olarak açıklandı.
Mevcut faiz seviyesi dikkate alındığında bu tahmin, Fed yetkililerinin yıl sonuna kadar yaklaşık bir 25 baz puanlık artışa daha açık olduğuna işaret ediyor.
Fed’in bir sonraki faiz kararı 27-28 Ekim’de yapılacak toplantının ardından açıklanacak.
Avrupa Merkez Bankası da faiz artırmıştı
Sıkılaşma yalnızca ABD ve Japonya ile sınırlı değil.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) da 10 Eylül’de üç temel faiz oranını 25 baz puan artırdı. ECB’nin mevduat faizi yüzde 2,50’ye yükseldi.
Böylece yaklaşık bir haftalık dönemde ECB, Fed ve Japonya Merkez Bankası peş peşe faiz artışına gitmiş oldu.
Merkez bankalarının aynı dönemde para politikasını sıkılaştırması küresel likidite açısından önemli. Daha yüksek faizler, yatırımcıların tahvil ve nakit gibi faiz getirisi sağlayan varlıklara yönelmesini teşvik edebilirken Bitcoin ve diğer kripto paralar gibi riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Bitcoin faiz artışlarına rağmen 77 bin doları geçti
Kripto piyasasının ilk tepkisi ise beklendiği kadar olumsuz olmadı.
Fed kararının ardından Bitcoin kısa süreli dalgalanma yaşasa da bir gün içerisinde yeniden yükselişe geçti. BTC, 17 Eylül’de yaklaşık yüzde 0,9 değer kazanarak 76 bin 600 dolar seviyesine çıktı.
Japonya Merkez Bankası’nın faiz kararının ardından yükseliş devam etti ve Bitcoin 77 bin doların üzerine çıktı.
Piyasanın faiz artışlarına sınırlı tepki vermesinin önemli nedenlerinden biri, her iki kararın da büyük ölçüde önceden fiyatlanmış olması. Fed’in yeni projeksiyonlarının agresif ve uzun bir faiz artışı döneminden ziyade sınırlı sayıda ek artışa işaret etmesi de riskli varlıklardaki baskıyı azalttı.
ABD hisse piyasalarında da benzer bir tablo görüldü. Fed kararının ertesi günü Nasdaq yüzde 1,7, S&P 500 ise yaklaşık yüzde 1,2 yükseldi. ABD 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 5 seviyesinin altına geriledi.
Japonya’nın faiz kararı kripto için neden önemli?
Japonya’daki faiz artışları kripto piyasası açısından Fed kararlarından farklı bir risk daha taşıyor: yen üzerinden yapılan “carry trade” işlemleri.
Uzun yıllardır Japonya’daki çok düşük faiz oranları nedeniyle yatırımcılar düşük maliyetle yen borçlanarak bu parayı daha yüksek getiri bekledikleri yabancı tahvil, hisse ve diğer riskli varlıklarda değerlendirebiliyordu.
Japonya’da faizlerin yükselmesi yen üzerinden borçlanmanın maliyetini artırıyor. Bu tür işlemlerin hızlı şekilde kapatılması durumunda küresel piyasalarda ve kripto paralarda satış baskısı oluşabiliyor.
Ancak 18 Eylül’deki faiz kararının ardından ilk fiyat hareketlerinde böyle geniş çaplı bir çözülme görülmedi. Bitcoin 77 bin doların üzerinde kalırken Japon hisse piyasası da yükseliş kaydetti.
Kripto piyasasında gözler yeniden merkez bankalarında
Bitcoin açısından önümüzdeki dönemde yalnızca faizlerin mevcut seviyesi değil, merkez bankalarının bundan sonra ne kadar hızlı hareket edeceği belirleyici olacak.
Fed’in yıl sonuna kadar yeni bir faiz artışına gidip gitmeyeceği, BOJ’un faiz artışlarını sürdürüp sürdürmeyeceği ve ABD tahvil getirilerinin yönü kripto piyasasının yakından takip edeceği başlıklar arasında bulunuyor.
Fed’in bir sonraki toplantısı 27-28 Ekim’de, Japonya Merkez Bankası’nın bir sonraki para politikası toplantısı ise 29-30 Ekim’de gerçekleştirilecek.
Bitcoin’in faiz artışlarına rağmen 77 bin doların üzerine çıkması piyasanın mevcut kararları büyük ölçüde fiyatladığını gösterirken, küresel merkez bankalarının aynı anda sıkılaşmaya devam etmesi kripto piyasası açısından önemli bir risk unsuru olmayı sürdürüyor.
