Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 28 Ağustos 2026’da yayımladığı Yatırım Fonları Rehberi’nin hazırlık sürecine ilişkin ayrıntıları kamuoyuyla paylaştı. Kurul, rehberin finansal istikrara yönelik sistemik riski önleme ve fonlar üzerinden manipülasyonu sınırlandırma amacı taşıdığını vurguladı.
- Sermaye Piyasası Kurulu, para piyasası ve serbest fonların yarattığı sistemik riski önlemek amacıyla hazırlanan yeni yatırım fonları rehberinin gerekçelerini açıkladı.
- Tedbirler kapsamında nitelikli yatırımcı olabilmek için aranan finansal varlık sınırı 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye yükseltildi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuya duyurduğu Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in hazırlık sürecini ve gerekçelerini bir bültenle açıkladı. Kurul, düzenlemenin arkasındaki temel nedenin 2025 yılının son çeyreğinde gözlemlenen piyasa hareketleri olduğunu belirtti.
Açıklamaya göre, 2025 son çeyreğinde yatırım fonları, özellikle de serbest yatırım fonları ve para piyasası fonları aracılığıyla belirli portföy yönetim şirketlerine (PYŞ) ait fonların, fiili dolaşım oranı düşük paylarda fiyat hareketlerine neden olduğu tespit edildi. SPK, bu hareketlerin ekonomik gerçeklik ve şirketlerin temel finansal büyüklükleri ile açıklanamayacak nitelikte olduğunu vurguladı.
Finansal İstikrar Komitesi’nin tavsiyesiyle süreç başladı
Bu gözlemler üzerine konu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 2 Aralık 2025 tarihinde toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nde (FİK) gündeme alındı. Komite, SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirler konusunda bir tavsiye kararı verdi.
FİK kararının hemen ardından, 3 Aralık 2025 tarihinde SPK bünyesinde bir Çalışma Grubu oluşturularak çalışmalara başlandı. Bu kapsamda atılan ilk somut adım, 18 Aralık 2025’te nitelikli yatırımcı şartlarında aranan finansal varlıklar toplamı tutarının 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye yükseltilmesi oldu.
Sektör paydaşlarından görüş alındı
Rehber taslağına ilişkin görüş toplama süreci 15 Aralık 2025 tarihinde Borsa İstanbul A.Ş. (Borsa) ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.’ye (Takasbank) gönderilen yazılarla başladı. Her iki kurumla toplantılar yapıldıktan sonra revize edilen taslak, 28 Ocak 2026’da Hazine ve Maliye Bakanlığına sunuldu.
Bakanlık, 11 Şubat 2026’da sektör görüşleri alındıktan sonra taslağın yürürlüğe alınabileceğini bildirdi. Bu gelişmenin ardından rehber taslağı, 13 Şubat 2026’da Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’ne (TSPB) gönderilerek tüm sektörün görüşüne açıldı. Ayrıca 18 Şubat 2026’da Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.’den (MKK) de görüş talep edildi.
TEFAS ve değerleme konularında tamamlayıcı düzenlemeler yapıldı
Hazırlık sürecinde TSPB ve Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun (TEFAS) işleyişine, özellikle netleştirme, takas ve alacak dağıtım esaslarına ilişkin kapsamlı değişiklikler yapılmasını talep etti. Bunun üzerine TSPB ve Takasbank’ın TEFAS’ın takas yapısına ilişkin ortak bir çalışma yaparak Kurul’a sunmasına karar verildi.
Bu çalışmalar sürerken, yeni TEFAS Uygulama Esasları 17 Haziran 2026’da SPK tarafından onaylandı ve 20 Temmuz 2026’da Takasbank tarafından uygulamaya alındı. Rehberi tamamlayan bir diğer önemli düzenleme, yatırım fonu portföylerindeki Borsa’da işlem gören gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının değerlemesi konusunda yapıldı. 23 Temmuz 2026 tarihli Kurul kararı ile bu payların Borsa fiyatı yerine net aktif değer ile değerlenmesine geçildi. Bu adımla bazı fonların değerinin fiktif olarak hesaplanmasının önüne geçildi.
Rehber sistemik riski önlemeyi hedefliyor
Temmuz ayındaki bu iki düzenlemenin ardından ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile yoğun toplantılar yapılarak rehbere son şekli verildi. Kurul, çalışmaların ilgili tüm kamu ve özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüşleri dikkate alınarak titizlikle yürütüldüğünü belirtti.
SPK açıklamasında, rehberin nihai amacının para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların, ilişkili taraflar arasında teminatsız borçlanma ve Borsa’da olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturdukları sistemik riski önlemek olduğu ifade edildi. Düzenlemenin ayrıca yatırımcı tasarrufunu korumayı, fonlar üzerinden manipülasyon imkanını sınırlandırmayı ve şeffaflığı artırmayı hedeflediği kaydedildi. Kurul, rehbere uyum için uygun geçiş süreleri tanındığını ve gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceğini duyurdu.
