Küresel finans ve kripto para piyasaları, ABD ile İran arasında giderek tırmanan jeopolitik gerilimin gölgesinde haftaya sert bir düşüşle başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın pazar günü yaptığı tehditkâr açıklamalar ve İran’ın buna verdiği sert misilleme yanıtı, pazartesi günü hem Asya hisse senedi piyasalarını hem de dijital varlık ekosistemini derinden sarstı.
Dördüncü haftasına giren bu siyasi ve askeri kriz, bir yandan petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açarken, diğer yandan yatırımcıların risk iştahını adeta sıfırladı. Trilyonlarca dolarlık küresel piyasaların yönünü belirleyecek olan bu tehlikeli tırmanış, güvenli liman arayışındaki yatırımcıları panik satışlarına sürükleyerek tarihi bir stres testinin kapılarını araladı.
ABD ve İran Arasındaki Restleşmenin Arka Planı
Piyasalardaki bu şiddetli dalgalanmanın merkezinde, hafta sonu yaşanan diplomatik çöküş yatıyor. Sürecin fitili, ABD Başkanı Donald Trump’ın pazar günü Truth Social platformu üzerinden yaptığı sert açıklamayla ateşlendi. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde ticarete açmaması halinde ülkenin en büyük elektrik santrallerini vurup yok edecekleri tehdidinde bulundu. Bu ültimatoma Tahran yönetiminin yanıtı gecikmedi; İranlı yetkililer, su ve elektrik altyapılarına yönelik olası bir ABD saldırısına Körfez’deki ABD ve İsrail varlıklarını hedef alarak karşılık vereceklerini duyurdu.
Ayrıca, dünya petrol ticaretinin en kritik can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatılabileceği uyarısı yapıldı. Küresel enerji arzını doğrudan tehdit eden bu siyasi darboğaz, makroekonomik dengeleri bir gecede altüst ederek yatırımcıları güvenli bir çıkış kapısı aramaya itti ve hisse senetleri ile kripto pazarındaki devasa satış baskısının bir numaralı tetikleyicisi oldu.
Piyasalar Kan Ağlıyor: Milyonluk Tasfiyeler ve Fırlayan Petrol
Jeopolitik krizin piyasalara yansıması oldukça yıkıcı oldu. Geleneksel olarak “dijital altın” ve güvenli liman olarak görülen Bitcoin, artan risklerden nasibini alarak %1,8 düşüş yaşadı ve 68.160 dolar seviyelerine geriledi. Analiz platformu CoinGlass verilerine göre, fiyattaki bu ani geri çekilme kripto pazarında devasa bir tasfiye dalgası yarattı ve son 24 saat içinde tam 336,3 milyon dolarlık pozisyon silindi. Bunun 100 milyon dolarlık kısmını yalnızca başarısız olan Bitcoin alış yönlü işlemleri oluşturdu.
Krizin asıl büyük yankısı ise enerji ve hisse senedi piyasalarında hissedildi. Asya piyasalarında Japonya borsası %4’ün üzerinde değer kaybederken, ham petrol fiyatları varil başına kısa süreliğine 100 dolar sınırını aştı. Küresel gösterge niteliğindeki Brent petrol ise 114 doların üzerine fırlayarak enflasyonist endişeleri zirveye taşıdı.
Uzmanlardan Stratejik Çıkarımlar ve Korku Endeksi Uyarısı
Kripto borsası yetkililerinden analist Rachael Lucas, dijital varlıkların şu an hisse senetleriyle eşzamanlı hareket ettiğini ve piyasadaki Korku ve Açgözlülük Endeksi’nin 8 puanla “aşırı korku” bölgesine çakıldığını belirtiyor. Lucas’a göre, petrol fiyatlarındaki sıçrama enflasyon beklentilerini körüklüyor ve ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı yapma ihtimali bir hafta içinde sıfırdan %12,4 seviyesine fırlamış durumda. Bu süreçte Bitcoin’in 68.000 dolar bandında tutunması kritik bir destek sağlarken, olası kırılmalarda 65.800 dolar seviyesi yakından takip edilmelidir. Buna rağmen, borsa yatırım fonlarına bu ay giren 1,43 milyar dolarlık kurumsal net sermaye, piyasanın uzun vadeli toparlanma umutlarını canlı tutuyor.
ABD ile İran arasındaki jeopolitik gerilim ve enerji piyasalarındaki şoklar, kripto varlıkları ve geleneksel borsaları eşine az rastlanır bir darboğaza sürükledi. Krizin seyri ve makroekonomik veriler, piyasaların kısa vadedeki asıl rotasını çizecektir.
Kaynak: Cointelegraph
