TBMM Başkanlığı’na sunulan yeni kanun teklifi, kripto varlık piyasalarında vergi düzenlemesinin teknik detaylarını ortaya koydu. Teklif yasalaşırsa, ekosistemde ‘Kripto Varlık İşlem Vergisi’ ve kazanç üzerinden stopaj olmak üzere ikili bir vergilendirme mekanizması hayata geçecek.
Türkiye kripto para piyasalarında mali yapıyı belirleyecek olan vergi düzenlemesi TBMM gündemine taşındı. Meclise sunulan ve ekonomiye ilişkin düzenlemeleri içeren yeni torba kanun teklifi, kripto varlıkların vergilendirilmesinde işlem bazlı ve kazanç bazlı hibrit bir model öngörüyor.
Teklifin yasalaşması halinde, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve yatırımcılar için yeni bir mali dönem başlayacak. Düzenlemenin öne çıkan başlıkları şöyle:
Hacim üzerinden ‘On binde 3’ işlem vergisi
Teklifin en dikkat çeken maddesi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) benzeri bir yapıya sahip olan “Kripto Varlık İşlem Vergisi” oldu. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde gerçekleştirilen alım-satım ve transfer işlemleri üzerinden, işlem bedelinin on binde 3’ü (%0,03) oranında vergi alınması planlanıyor.
Bu verginin yasal mükellefi, işlemi yapan bireysel yatırımcı değil, işlemi gerçekleştiren platformlar olacak. Vergi doğrudan borsadan tahsil edilecek olsa da, piyasa uzmanları bu maliyetin işlem komisyonlarına veya makas oranlarına yansıtılarak dolaylı yoldan yatırımcıya transfer edileceğini öngörüyor.
Kazanç üzerinden %10 stopaj uygulanacak
Yatırımcıların elde ettiği kârın vergilendirilmesinde ise beyan yerine, işlem kolaylığı sağlayan ve vergi kaybını önleyen stopaj yöntemi tercih edildi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından lisanslanmış yerel platformlarda yapılan işlemlerden elde edilen kazançlar, yatırımcının hesabına geçmeden önce %10 oranında otomatik kesintiye tabi tutulacak. Borsa, bu tutarı yatırımcı adına kesip vergi dairesine ödeyecek.
Merkeziyetsiz borsalar, soğuk cüzdanlar arası transferler veya yurt dışı platformlar gibi kaynakta kesinti yapılması mümkün olmayan alanlarda elde edilen kazançlar için ise yatırımcı beyanı esas alınacak. Bu durumda yatırımcı, elde ettiği geliri kendisi beyan ederek vergisini ödemekle yükümlü olacak.
Sektör için ne anlama geliyor?
Düzenleme, Türkiye’nin kripto varlıkları tanımlanmış ve vergilendirilmiş bir finansal enstrüman olarak kabul etmesi açısından tarihi bir adım niteliğinde.
On binde 3’lük işlem vergisi, gün içinde çok sayıda al-sat yapan yüksek frekanslı işlemcilerin ve algoritmik botların maliyetlerini artıracak bir unsur olarak görülüyor. Kazanç üzerinden alınacak %10 stopaj ise geleneksel finans araçlarındaki (mevduat, bono vb.) vergilendirme oranlarıyla paralellik gösteriyor.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek olan teklifin, sektör paydaşlarının görüşleri doğrultusunda revize edilip edilmeyeceği ve yürürlük tarihi önümüzdeki günlerde netleşecek.
